SON DAKİKA

Günlük Bakış- Muhalif, Yorum, Haber, Makale sitesi
Steven Cook: Erdoğan iktidarının en sıkıntılı dönemini yaşıyor
Bu haber 25 Kasım 2021 - 6:26 'de eklendi ve 36 görüntülendi kez görüntülendi.

Washington’ın Türkiye uzmanlarından Steven Cook, Foreign Policy Dergisine Lira’daki çöküşü değerlendiren bir analiz kaleme aldı. Cook, Cumhurbaşkanı Tayyio Erdoğan’ın 20 yıla yaklaşan iktidarının en zor dönemini yaşadığını belirten Cook, Türkiye’nin uluslararası ilişkilerini düzeltmesinin ekonomisini iyileştirmeye bir yararı olmayacağını vurguladı.

Türkiye’de “yazın yenilen hurmalar” sözünün gerçekleşmesine tanıklık ediliyor… Geçmiş bir kaç ay iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ve Cumhurbaşkanı Erdoğan için korkunç oldu. Türkiye uluslararası alanda tecrit edilmiş durumda, ekonomi bozulmaya devam ediyor, Erdoğan’ın sağlığı hakkında sorular var. Anketler kendisi ve partisi için parlak bir tablo yansıtmıyor. Çeşitli siyasi gözlemciler ve Türk muhalefetine göre AKP’nin parçalanma dönemi geliyor.

CHP, İyi Parti ve diğerleri, erken seçimi savunacak kadar kendilerinden eminler. Erdoğan’ın cumhurbaşkanlığını bırakıp Türkiye’yi melez parlamenter-başkanlık sistemine döndürmeyi planlıyorlar. Bu talep fazla erken olabilir: AKP döneminin demir kuralı, Erdoğan’ı asla göz ardı edilmemeli ama yine de Cumhurbaşkanı ve partisi için durum kasvetli ve karanlık görünüyor.

Türkiye’nin tüm sorunları arasında, Türk liderin en ciddi açmazı, kötüleşen ekonomik durum. Erdoğan’ın kötü yönetiminin bir sonucu olarak, lira son on yılda dolar karşısında değerinin yaklaşık yüzde 75’ini, geçen yıl yüzde 45’ini ve sadece Salı günü yüzde 15’ini kaybetti.

Olasılıklara ve küresel bir salgına meydan okuyarak Türkiye’nin 2020’de ekonomisini yüzde 1,8 büyüttüğü doğrudur. Ancak ortalama Türkler için genel ekonomik tablo içler acısı: Enflasyon yüzde 20’de; işsizlik yüzde 14; ve zengin ve fakir arasındaki uçurum arttı.

Liranın çöküşüne tepki olarak, bir dizi büyük Türk bankası çevrimiçi operasyonlarını kapattı ve insanlar, olası daha fazla ve daha büyük gösterilerin habercisi olarak Ankara ve İstanbul’un bazı bölgelerinde protesto etmek için sokaklara çıktı.

Erdoğan’ın son zamanlarda zayıflayan siyasi gücünü artırmanın yollarından biri, Türkiye’nin komşularıyla ilişkilerini iyileştirmek. Bu, Türk hükümetinin özellikle Doğu Akdeniz’de iç siyasi amaçlarla saldırgan bir dış politikaya giriştiği 2020’den açık bir geri dönüş. Ankara, izolasyonundan kurtulma konusunda bir miktar başarı elde etti. Suudi ve Birleşik Arap Emirlikleri hükümetleriyle ikili ilişkilerinin tonu, birkaç lider telefon görüşmesi ve diplomatik ziyaretle düzeldi, ancak Türkiye ile Basra Körfezi’nin iki ağır sikleti arasında hala bir dostluk ilişkisi olmadığı görülüyor.

Türkler de İsrail’le daha iyi ilişkiler peşinde koşuyor, ancak şu ana kadar İsrailliler Ankara’nın yaklaşımlarına sıcak bir karşılık vermiş değil. Erdoğan’a güvenmek için çok az nedenleri var. Öncelikle, iki İsrailli turist, Türk turizm bakanlığının tanıtım materyallerinde sıklıkla yer verdiği bir yer olan Dolmabahçe Sarayı’nın fotoğrafını çektikleri için kısa süre önce tutuklandı ve casuslukla suçlandı. Daha sonra serbest bırakıldılar, ancak bu olay siyasi amaçlarla Türkiye’de İsrail karşıtı ve Yahudi karşıtı duyguları kışkırtmak için tasarlanmış gibiydi.

Ayrıca Ekim ayı sonlarında, Türk lider Fransız mevkidaşına İsrail’in (ve Yunanistan’ın yanı sıra Kıbrıs Cumhuriyeti’nin) katılması halinde Türkiye’nin 11 Kasım’daki Libya konulu Paris toplantısına katılmayacağını söyledi. Yunan ve Kıbrıslı yetkililer orada olmasına rağmen İsrailliler katılmadı.
Erdoğan ve AKP’nin kavrayamadığı şey, Ankara’nın İsraillileri önemli uluslararası toplantılardan dışlama girişimlerine, Türkiye’nin Hamas’la olan bağlarına ve Erdoğan’ın İsrail ve İsrailliler hakkındaki genellikle tiksindirici söylemine rağmen İsrail’in Türkiye ile iyi ilişkiler için katlanabileceği günlerin geçmişte kaldığı gerçeğidir.

Elbette sonra Mısır var. İlkbahar ve yaz boyunca, Türk basını ve hükümetin destekçileri (ki bunlar aslında bir bütündür), Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin normalleşeceğinden emin oldukları konusunda düzenli aralıklarla açıklamalar yaptılar. Ankara’da işe yarayan varsayım, Mısırlıların bu fırsatı kaçırmayacağı ve Kahire ile iyileşen bağların Yunan, Kıbrıs ve İsrail hükümetleri üzerinde baskı oluşturacağıydı. Oysa Mısırlılar, Mısır Cumhurbaşkanı Sisi’nin ülkesinin Avrupa Birliği konseylerinde destek olan Yunanistan ve Kıbrıs ile olan bağları koruma konusuna verdiği önemi göremeyen Türk yetkililerin inandığı kadar bu yolda adım atma konusunda hevesli değiller.

Avrupa’dan bahsetmişken, Almanya Şansölyesi Angela Merkel olmasa da Avrupalılar, Suriye’deki askeri operasyonlar, Kıbrıs yakınlarında gaz arama ve göçmenleri Yunanistan’a itme tehdidi de dahil olmak üzere çeşitli ihlaller için Türkiye’ye yaptırım uygulayabilirdi. Her şeyden çok, AB-Türkiye ilişkilerinin temelinde bu ikinci konu yatmaktadır. 2016’da AB, çaresiz Suriyelilerin Avrupa’ya gitmelerine izin vermek yerine Türkiye’de kalması için Ankara’ya ödeme yapmaya başladı. Bu anlaşmaya rağmen, Türkler Avrupa’yı periyodik olarak Suriyelilerin (ve diğerlerinin) geçmesine izin vermekle tehdit ederek yeni bir mülteci krizi yaratıyor ve potansiyel olarak istikrarsızlığa yol açıyor.

Türk mahkemeleri, haksız yere terörü desteklemekle suçlanan Türk hayırsever Osman Kavala’nın devam eden tutukluluğunun haksız olduğuna ve serbest bırakılması gerektiğine hükmeden Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne karşı çıkıyor. Bu durum, Türkiye’nin Avrupa Konseyi’ndeki oy haklarının askıya alınması veya kuruldan ihraç edilmesiyle sonuçlanabilir.

ABD’ye gelince… Türk hükümeti Ekim ayında G-20 zirvesinde Erdoğan ile ABD Başkanı Joe Biden arasındaki ikili görüşmeye büyük önem verdi, ancak ilişkilerde fazla bir değişiklik olmadı. Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini satın alması ve konuşlandırması krizi henüz çözülmemiş durumda. Washington ve Ankara, ABD’nin Suriye’deki Halk Koruma Birimlerine (YPG) verdiği destek konusunda anlaşmazlık yaşıyor. Türk hükümeti şu anda Türk din adamı Fethullah Gülen’i iade etmeyi reddettiği için Amerikan başkanlarına öfkeli. Bu ortamda Türkler 40 adet yeni F-16 jeti ve 80 adet daha iyileştirilmiş kit talep etti. Türk liderliği, uçaklarla ilgili anlaşmaların gerçekleşeceğine kendini inandırdı, ancak Biden yönetimi çekingen davrandı. ABD başkanı, bu tür işlemler için bir “süreç” olduğunu açıkça belirtti. Bu, anlaşmaya zaten muhalefetin olduğu Kongre’nin ağırlığını koyması gerektiğini söylemenin kibar bir yoluydu.

Türkiye’nin uluslararası statüsündeki herhangi bir iyileşmenin Türk ekonomisine yardımcı olma konusunda ne işe yarayacağı konusu tamamen belirsiz, özellikle de Erdoğan’ın kendi yarattığı ekonomik sorunları gözden geçireceğine dair hiçbir işaret vermediği için. Erdoğan yıllarca, “faiz lobisi”, CIA, Siyonistler, Batı, milyarder hayırsever George Soros ve Türkiye’yi alaşağı etmeye çalışan diğerlerini içeren” bir “faiz lobisi”ni Türkiye’yi batırmaya çalışmakla suçladı.

Türkler arasındaki ekonomik sıkıntı, Erdoğan’ın kendi yanlış yönetimidir. Türk lider, neredeyse kesintisiz siyasi baskıyla Merkez Bankası’nın bağımsızlığını baltaladı. Erdoğan, faiz oranlarını düşük tutmak için birbirini takip eden Türk merkez bankası başkanlarına zorbalık yaptı.

Sonuç, Türkler için her şeyi daha pahalı hale getiren ve dolar cinsinden kredileri geri ödemek zorunda olan Türk şirketlerinin bilançolarını alt üst eden liranın keskin bir şekilde değer kaybetmesi oldu. Ucuz bir lira elbette Türk ihracatına yardımcı oluyor, ancak sosyal maliyetler çok büyük.

Alışılmışın dışında düşük faiz politikası yerine, güçlü bir faiz artışı yapılması gerekiyor. Bu artış vatandaşlart için biraz acıya neden olsa da liradaki düşüşü tersine çevirir, enflasyonu baskılar ve yatırımcı güvenini yeniden sağlar. Erdoğan’ın düşük faiz oranlarına bağlılığı, ucuz kredinin büyüme için iyi olduğu ve büyümenin de siyasi olarak onun için iyi olduğu hesaplamasına dayanıyor, ancak ekonomi bu şekilde çalışmıyor.

Türkiye’nin zarar verici dış politikalarının sorunlarına ve ekonomik zorluklarına ek olarak Erdoğan’ın sağlığıyla ilgili sorular var. Bazen iyi görünmüyor. Ancak Türk liderin sağlığının gerçek durumunun ötesinde, durumuyla ilgili herhangi bir soruya çok sert yanıt veriyor. Tepki, Erdoğan etrafındaki kişilik kültünü yansıtıyor, ancak bu pek de yeni değil. Daha açıklayıcı olan şu ki, ölçüsüz tepki, hükümetin -yalnızca başkanın sağlığı hakkında değil, aynı zamanda demokrasi ve refah hakkında- söyledikleri ile nesnel gerçeklik arasında büyüyen bir uçurum olduğunu gösteriyor.

Burada hükümet sözcüleri, medya sözcüleri ve sosyal medya ajitatörleri, boşluğu küfür, trolleme ve baskı ile doldurmaya çalıştılar. Hükümeti eleştirdikleri için Türkiye’de hapsedilen çok sayıda insan, Erdoğan ve AKP’nin gündemlerinin bilgeliği konusunda giderek daha az insanı ikna ettiğinin açık bir göstergesi. Bu dinamik, Erdoğan’ın Ankara ya da İstanbul belediye başkanlarına karşı cumhurbaşkanlığı yarışını kaybettiğini gösteren ve İyi Parti liderinin olası bir yarışta Cumhurbaşkanı’nı yendiğini gösteren son anketlerde de kendini göstermeye başladı.

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
SON DAKİKA
%d blogcu bunu beğendi: